Inteligentna i świadoma produkcja
Wybrane zagadnienia z zakresu zarządzania procesami produkcyjnymi

Produkcją (procesem produkcyjnym) nazywamy wszystko to, co składa się na wytwarzanie pożądanych dóbr materialnych. Półprodukty, materiały, surowce, wysiłek osób odpowiedzialnych za produkcję – wszystkie te elementy współtworzą całokształt aktywności, których efektem końcowym jest z jednej strony stworzenie towaru doskonałej jakości, a z drugiej ekonomiczny zysk. Kluczem do sukcesu w tej domenie jest dogłębne zrozumienie sedna działań produkcyjnych i stała (systemowa) ekonomizacja. Inteligentne i świadome zarządzanie produkcją to jedyna droga, która zapewnia sukcesy finansowe oraz stabilne funkcjonowanie przedsiębiorstwa.

Wydajność firmy zależy w dużej mierze od odpowiedniego nadzoru i koordynacji ze strony osoby zarządzającej. O ile zarządzanie na niektórych innych polach biznesowej aktywności pozwala na pewną dozę – by tak to ująć – twórczej swobody, o tyle czuwanie nad pożądanym przebiegiem procesu produkcyjnego wymaga bezwzględnego poszanowania managerskich prawideł. Zdobycie konkretnych kompetencji jest więc niezbędne do tego, by uniknąć błędów i usprawnić wytwarzanie towarów. Oto niektóre ze składowych nowoczesnego i efektywnego zarządzania produkcją.

Techniczny Koszt Wytworzenia (TKW)

Pod tym pojęciem kryje się ogół kosztów związanych z wyprodukowaniem danych dóbr materialnych. Koszty dzielą się na bezpośrednie (narzędzia i przyrządy specjalistyczne, zużycie materiałów, zakup surowców etc.) i pośrednie (nazywane niekiedy wydziałowymi, na które składają się między innymi obsługa administracyjna czy zapewnienie bezpiecznych warunków pracy).

Jak łatwo się domyślić, istota tego zagadnienia jest dwojaka: pierwszą warstwą są żelazne prawa matematyki i liczb wskazujących to, czy wysokość kosztów jest optymalna, czy może zbyt duża; druga warstwa to zestaw konkretnych praktyk, które mogą pomóc w udoskonaleniu procesu produkcyjnego tak, by ograniczyć wydatki przy jednoczesnym dbaniu o jakość efektu końcowego.

Weźmy na przykład kwestię materiałów, z których dane przedsiębiorstwo wyrabia produkty. W wielu wypadkach koszty materiałów stanowią około 50% wszystkich kosztów produkcji. Naturalne jest więc to, że zakup odpowiednich materiałów jest jednym z absolutnych priorytetów, jeśli chodzi o zadania osoby zarządzającej procesem produkcji. Znalezienie najlepszych dostawców jest jednym z najważniejszych kroków podczas optymalizacji TKW.

Systemowe szukanie takich właśnie dostawców powinno rozpocząć się od zadania serii pytań. Czy jakość materiałów proponowanych przez dostawców jest zadowalająca? Czy potrafi on zapewnić wystarczającą ilość materiałów za rozsądną cenę? Czy materiały będą dostarczane na czas? Jaką opinią cieszy się dostawca wśród swoich klientów? Czy współpraca z nim przebiegać będzie bez zarzutów? Selekcja na tym obszarze działalności to odpowiedzialne zadanie, od którego realizacji zależą późniejsze wyniki finansowe przedsiębiorstwa.

OEE – jedno z narzędzi kontroli efektywności

TKW to – jak widać – obszar leżący na biznesowym pograniczu. Wiele elementów składa się na końcowy wynik i produkcyjną stałość. Manager procesów produkcyjnych musi posiąść wiedzę z zakresu analizy danych, by w pełni wykorzystać potencjał wszystkich sektorów przedsiębiorstwa.

Przykładowym narzędziem, które jest niezwykle przydatne do pomiaru skuteczności produkcyjnej jest wskaźnik OEE (ang. Overall Equipment Effectiveness). Pokazuje on odsetek czasu, który jest rzeczywiście produktywny, mierzy faktyczną wydajność maszyny, urządzenia czy stanowiska roboczego. Szacując wartość OEE, przedsiębiorstwo może na bieżąco reagować i usprawniać proces produkcyjny. To efektywna metoda identyfikowania i eliminowania niepotrzebnych strat.

Wskaźnik OEE składa się z trzech zmiennych: A, P, Q. A to dostępność (ang. Availability), P to wydajność (ang. Performance), a Q to jakość (ang. Quality). Dostępność dotyczy planowanych i nieplanowanych przerw w produkcji; 100% dostępności oznacza więc, że proces produkcyjny trwa ciągle w zaplanowanym czasie produkcyjnym. Wydajność to miara szybkości procesu produkcyjnego; 100% oznacza zatem, że utrzymywana jest największa prędkość. Jakość to natomiast liczba dobrych produktów (czyli tych spełniających założenia wyjściowe) w stosunku do ogółu produktów; 100% oznaczałoby, że wszystkie wyprodukowane dobra spełniają obmyślone wymogi i nie wystąpiły żadne błędy produkcyjne.

Oczywiście, nieskazitelny wynik OEE jest trudny do osiągnięcia, jednak już około 85% OEE gwarantuje, że produkcja przebiega sprawnie i bez nadmiernych strat. Wysoki wskaźnik OEE mówi nam, że produkowane są dobre produkty, dzieje się to relatywnie szybko, a do tego bez zbędnych pauz w ciągłości produkcyjnej. Dbanie o te trzy przenikające się sfery gwarantuje znaczny wzrost produkcji przy jednoczesnym zachowaniu wysokich standardów wykonania.

Lean Management – filozoficzne podejście do optymalizacji produkcji

O wzrost jakości i wydajności produkcji można, rzecz jasna, dbać, korzystając z wielu narzędzi, technik czy systemów myślenia. Z OEE harmonijnie współgra choćby filozofia biznesowa o nazwie Lean Management, której punkt wyjścia stanowi namysł nad siedmioma wcieleniami straty w różnych aspektach funkcjonowania firmy; są nimi: nadprodukcja, oczekiwanie, nieekonomiczny transport, nieodpowiednia produkcja, niepotrzebna inwentaryzacja, nadmierny ruch.

Lean Management wcielony w życie likwiduje marnotrawstwo czasu, ludzkiej energii i kapitału – przez co na stałe upłynnia procesy produkcyjne. Filozoficzne podejście do biznesu skutkuje faktycznym ekonomicznym zyskiem. Oddolne zmiany w działaniu przedsiębiorstwa – czyli wychodzące z autentycznej praktyki produkcyjnej, a nie z czysto teoretycznych założeń przełożonych – są skutkiem stosowania zasady Kaizen, poglądu na temat nieprzerwanego rozwoju i dążenia do doskonałości.

Kompleksowe podejście do zarządzania procesami produkcyjnymi

Widzimy więc, że różne koncepcje biznesowe, różne narzędzia kontroli produkcji, różne systemy filozoficzne – dopełniają się wzajemnie we współczesnym podejściu do zarządzania procesami produkcji. Wielość metod i technik pozwala działać jednocześnie na licznych polach, co w oczywisty sposób przekłada się na sprawniejsze wytwarzanie towarów. Twarde liczby i skrupulatność spotykają się tu z nowym duchem zarządzania. Już w tych wybranych i zaprezentowanych zagadnieniach widać owocną eklektyczność; różnorodność wypełnia wszystkie luki, eliminuje zgrzyty.

Szkolenie Mach & Partner Consulting w ramach Akademii Managera Procesów Produkcyjnych to szansa na dogłębne zapoznanie się z tematyką produkcji. Zaprezentowane tu zagadnienia stanowią część bogatego w szczegółową wiedzę programu, który uczestnikom szkolenia umożliwi dostęp do najnowszych informacji i najskuteczniejszych metodologii. Wieloletnie doświadczenie naszych trenerów – zarówno dydaktyczne, jak i w żywej praktyce biznesowej – jest gwarancją doskonałych rezultatów.